Autor: Hans-Michael Baumgartner
Tłumacz: Andrzej Maciej Kaniowski
Seria: Terminus
Wydawca: Oficyna Naukowa
Liczba stron: 321
ISBN: 83-85505-29-6

Filozofii przypada „pewien formalny priorytet: filozofia jest teorią rozumowej struktury wiedzy skończonej, realizowaną środkami pojęciowej refleksji. Zgodnie ze swą zarazem historyczną i systematyczną samokrytyką nie może ona uważać się za rozum absolutny, lecz już tylko za rozum krytyczny, który sam z siebie potrafi zaprojektować jedynie ramy określające inne postaci ducha, ale nie ich treści. Dlatego w stosunku do nauki, sztuki i religii filozofia może występować tylko jako krytyczny partner dialogu, ale nie jako sprawujący kuratelę. Inne postacie ducha są zatem samodzielnymi współkonkurentami w interpretowaniu sensu ludzkiego życia (...)”. „Wiedza stanowiłaby w takim rozumieniu bazę dla potencjalnej wiary, wiara zaś w swym twórczym przyswajaniu rozumnej wiedzy byłaby nadawaniem sensu za sprawą rozumu (...)”.
„Usytuowana w tradycji Kantowskiej krytyczna filozofia pełni więc rolę pewnego wzorca widzenia świata, ponieważ nie składa się tanich obietnic pojednania: nieprzypadkowo mianuje się ona expressis verbis „filozofią krytyczną”. Zwraca się ona przeciwko filozofiom szumnych frazesów, ale także przeciwko nazbyt pochopnym, rzekomo naukowo uzasadnionym światopoglądom; w nie mniejszym stopniu zwraca się także przeciwko sceptyzmowi jako rzekomo jedynie jeszcze możliwemu, ostatniemu już stanowisku filozoficznemu. Kto – obojętnie z jakich powodów – nie jest w stanie zaakceptować założeń transcentendentalnego krytycyzmu, niechaj przynajmniej dostrzeże, że krytyczna filozofia nie optuje za nazbyt pospiesznymi rozwiązaniami – ani na płaszczyźnie naukowej, ani filozoficznej, ani też religijnej (...). W tej mierze, w jakiej krytyczna filozofia może wykazać, że sama zadziwiająca zdolność władzy sądzenia jest tylko pewnym faktem, takim wszakże, poza który nie można się cofnąć, okazuje się ona filozofią rozumu skończonego. W sporach wokół prawdy usytuowana w tradycji Kanta krytyczna filozofia jest bez wątpienia uczciwym i pełnym umiaru partnerem”.